وعده «درآمد دلاری بدون دردسر» جذاب است؛ مخصوصاً برای کاربران ایرانی که حفظ ارزش پول به یکی از دغدغههای روزمرهشان تبدیل شده است. اما ترکیب کلماتی مثل استخراج کریپتو، هوش مصنوعی و سود تضمینی همیشه یک فرصت واقعی نمیسازد.
پرونده تازه SEC نمونه خوبی است تا ببینیم چنین طرحهایی چگونه اعتماد کاربران را جلب میکنند.
فقط ۱۳ درصد پولها صرف استخراج شد
کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا در ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶ علیه بنیانگذار شرکت Mining Automatic و این شرکت طرح دعوی کرد.
طبق ادعای SEC، این مجموعه با وعده سود ماهانه تضمینی حدود ۲۲ میلیون دلار از بیش از ۳۸۰ سرمایهگذار جذب کرده بود. بعضی قراردادها حداقل ۳ درصد و تبلیغات شرکت تا بیش از ۱۰ درصد سود ماهانه را وعده میدادند.
اما بر اساس دادخواست SEC:
- فقط ۱۳ درصد منابع صرف هزینههای مرتبط با استخراج شده بود.
- حدود ۷ میلیون دلار برای تبلیغات و جذب سرمایهگذار هزینه شده بود.
- فعالیت استخراج نزدیک به ۱.۱ میلیون دلار درآمد داشت، اما ۱.۸ میلیون دلار با عنوان سود پرداخت شده بود.
- بیش از ۲۰ میلیون دلار از اصل سرمایه کاربران بازپرداخت نشده است.
SEC مدعی است بخشی از پرداختها از پول سرمایهگذاران دیگر تأمین شده و این ساختار برخی نشانههای طرح پانزی را داشته است.
این پرونده هنوز حکم نهایی ندارد و تمام موارد بالا، ادعاهای مطرحشده از سوی SEC هستند.
چرا این الگو برای کاربران ایرانی آشناست؟
در ایران نیز طرحهای پرشماری با ظاهرهای متفاوت دیده شدهاند: فروش یک توکن اختصاصی در بازاری بسته، اجاره هشریت و استخراج ابری، ربات معاملهگر خارجی یا پلتفرمی که درآمد دلاری ثابت را در ازای عضوگیری وعده میدهد.
در یکی از پروندههای بزرگ، دادگاه برای متهمان یک طرح مبتنی بر «رمزارز جعلی و بازاریابی شبکهای» حکم صادر کرد. در پروندهای دیگر، پلیس فتا از شناسایی یک طرح پانزی رمزارزی با بیش از ۵۰۰ شاکی خبر داد که برای اعتمادسازی، مدتی سود افراد قدیمی را با پول کاربران جدید پرداخت میکرد. گزارش اول و گزارش دوم
نام و ظاهر پروژهها تغییر میکند، اما فرمول اصلی معمولاً یکسان است.
چگونه گرفتار طرحهای سود تضمینی نشویم؟
۱. با شنیدن «تضمینی» متوقف شوید
سود استخراج به قیمت ارز، سختی شبکه، هزینه برق، خرابی دستگاه و تعرفه میزبانی وابسته است. هیچ مجموعهای نمیتواند بازده بالای ثابت را برای چند سال تضمین کند.
حتی سود ماهانه ۳ درصد، با محاسبه مرکب به حدود ۴۳ درصد در سال میرسد. وعده ۱۰ درصد ماهانه نیز معادل بیش از ۲۱۰ درصد بازده سالانه است.
۲. منبع درآمد را با مدرک بررسی کنید
اگر سود از استخراج تأمین میشود، این اطلاعات باید قابل راستیآزمایی باشند:
- محل و مجوز فعالیت مزرعه
- مدل، تعداد و مالکیت دستگاهها
- هشریت قابل مشاهده در استخر استخراج
- هزینه برق و میزبانی
- آدرس کیف پول دریافت پاداش
- نحوه دقیق محاسبه سهم هر سرمایهگذار
عکس دستگاه، داشبورد آنلاین و فیلم بازدید، بهتنهایی مدرک درآمدزایی نیست.
۳. هر مجوزی را مجوز سرمایهگذاری ندانید
ثبت شرکت، اینماد یا حتی مجوز فنی یک مزرعه استخراج، سلامت مالی طرح یا تضمین بازگشت سرمایه را ثابت نمیکند. نام شرکت، شناسه ملی و مجوز ادعایی را مستقیماً از مرجع صادرکننده استعلام کنید و ببینید مجوز دقیقاً برای چه فعالیتی صادر شده است.
۴. فریب سود اولیه و معرفی دوستان را نخورید
بسیاری از طرحهای پانزی برداشتهای کوچک اولیه را انجام میدهند تا کاربر سرمایه بیشتری وارد کند یا دوستانش را دعوت کند. پرداخت چند سود اول، اثباتکننده واقعیبودن کسبوکار نیست.
اگر درآمد پروژه به ورود اعضای تازه وابسته است، با یک هشدار جدی روبهرو هستید.
۵. پیش از واریز، راه خروج را آزمایش کنید
شرایط برداشت، زمان تسویه و مالک داراییها باید مکتوب و شفاف باشد. اگر برای برداشت از شما «مالیات»، «هزینه آزادسازی حساب» یا واریز سرمایه بیشتر خواسته شد، پرداخت دیگری انجام ندهید.
اگر به یک طرح مشکوک شدیم چه کنیم؟
واریز را متوقف و رسیدها، پیامها، قراردادها، آدرس کیف پول و تبلیغات را ذخیره کنید. برای جبران ضرر نیز فرد دیگری را وارد طرح نکنید. موارد مشکوک را میتوان از طریق سایت پلیس فتا یا شماره ۰۹۶۳۸۰ پیگیری کرد.
در بازار کریپتو، فناوری پیچیده ممکن است واقعی باشد؛ اما سود بدون ریسک واقعی نیست.
