طبق دادههای RootData، در سال ۲۰۲۶ بیش از ۱۰۰ پروژه و کسبوکار کریپتویی تعطیل شدهاند، اعلام ورشکستگی کردهاند یا فعالیتشان عملاً متوقف شده است. این فهرست صرافیها، کیف پولها، پروژههای دیفای، NFT و حتی شبکههای بلاکچینی را شامل میشود.
گزارش CoinDesk که دیروز منتشر شد میگوید بازار کریپتو وارد دورهای از حذف و ادغام شده است؛ دورهای که در آن پروژههای بدون درآمد واقعی یا کاربر پایدار، شانس کمتری برای ادامه فعالیت دارند.
- بیش از ۱۰۰ پروژه کریپتویی در سال ۲۰۲۶ تعطیل یا ورشکسته شدهاند.
- نبود درآمد واقعی، افت قیمت توکنها، کمبود سرمایه و هک از دلایل اصلی این موج هستند.
- این اتفاق الزاماً به معنی فروپاشی کل بازار نیست؛ اما نشان میدهد معروفبودن یک پروژه، بقای آن را تضمین نمیکند.
چه پروژههایی از بازار خارج شدند؟
فهرست RootData یک آرشیو زنده است و تعداد پروژههای آن تغییر میکند. ضمن اینکه همه موارد ثبتشده سرنوشت یکسانی ندارند؛ بعضی کاملاً تعطیل شدهاند و بعضی دیگر شبکه قبلی را بسته و به بستری تازه مهاجرت کردهاند.
یکی از نمونههای مهم، پلتفرم Tally است که ابزارهای مدیریت و رأیگیری DAOها را ارائه میداد. طبق بیانیه رسمی Tally، بیش از یک میلیون نفر از این پلتفرم استفاده کرده بودند و بیشتر از یک میلیارد دلار پرداخت از زیرساخت آن عبور کرده بود.
با وجود این آمار، درآمد پروژه برای ادامه فعالیت کافی نبود. مدیرعامل Tally توضیح داد که هنوز بازار پایداری برای ابزارهای حاکمیت غیرمتمرکز شکل نگرفته است.
چرا پروژههای کریپتویی تعطیل میشوند؟
چند عامل در بسیاری از پروژههای تعطیلشده تکرار شده است:
- نبود درآمد واقعی: بعضی پروژهها کاربران را با توکن رایگان و پاداش جذب میکردند، اما درآمد پایداری نداشتند. با افت قیمت توکن، ارزش خزانه آنها هم کاهش پیدا کرد.
- رقابت شدید: دهها شبکه، صرافی غیرمتمرکز و ابزار بلاکچینی خدمات مشابهی ارائه میدهند. درنهایت کاربران و نقدینگی معمولاً در چند پروژه بزرگتر جمع میشوند.
- کمبود سرمایه تازه: سرمایهگذاران اکنون بیشتر از وعدههای آینده، به درآمد، کاربر فعال و کاربرد واقعی توجه میکنند. درنتیجه نجات پروژههای ضعیف سختتر شده است.
- حملات امنیتی: یک هک میتواند هم خزانه پروژه را خالی کند و هم اعتماد کاربران را از بین ببرد. حملات نیمه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۱.۱ میلیارد دلار خسارت ایجاد کردند که جزئیات آن را در مقاله رکورد هکهای کریپتویی در سال ۲۰۲۶ بررسی کردهایم.
به زبان ساده، داشتن توکن، سرمایه اولیه یا حتی کاربران زیاد کافی نیست. پروژه باید محصولی داشته باشد که مردم واقعاً از آن استفاده کنند و حاضر باشند هزینهاش را بپردازند.
آیا بازار کریپتو در حال فروپاشی است؟
نه لزوماً. برخلاف بحران سال ۲۰۲۲، فعلاً یک عامل واحد تمام بازار را بهشکل دومینووار تهدید نمیکند. بیشتر با حذف تدریجی پروژههایی روبهرو هستیم که مدل مالی یا کاربرد پایداری ندارند.
این اتفاق میتواند بخشی از بلوغ بازار کریپتو باشد؛ سرمایه و کاربران از پروژههای ضعیفتر خارج میشوند و به سمت سرویسهای پرکاربردتر میروند. بااینحال، تعطیلی یک پروژه همچنان میتواند برای کاربران آن دردسر ایجاد کند؛ بهخصوص اگر دارایی آنها در شبکه یا قراردادی بدون پشتیبانی باقی مانده باشد.
کاربران چه نکاتی را بررسی کنند؟
هیچ روشی بقای یک پروژه را تضمین نمیکند، اما قبل از خرید یک توکن بهتر است این موارد را بررسی کنید:
- آخرین بهروزرسانی محصول و فعالیت تیم
- کاربرد واقعی پروژه و تعداد کاربران فعال
- مدل درآمد و نحوه تأمین هزینهها
- حجم معاملات و وضعیت نقدشوندگی
- سابقه امنیتی و نحوه واکنش به هکها
اگر پروژهای توقف فعالیت یا مهاجرت شبکه را اعلام کرد، خبر را فقط از وبسایت و حسابهای رسمی دنبال کنید. مهلت انتقال دارایی را نادیده نگیرید و روی لینکهای ناشناس کلیک نکنید؛ مهاجرت پروژهها معمولاً با افزایش سایتها و پیامهای جعلی همراه میشود.
راهنمای اشتباهات رایج در خرید ارز دیجیتال نیز معیارهای بیشتری برای بررسی پروژه و مدیریت ریسک ارائه میدهد.
جمعبندی
تعطیلی بیش از ۱۰۰ پروژه کریپتویی نشانه پایان بازار نیست؛ اما نشان میدهد دوران رشد صرفاً با وعده و توکن سختتر شده است. معروفبودن، جذب سرمایه یا داشتن کاربران زیاد، بقای هیچ پروژهای را تضمین نمیکند.
